fb
Noema Aile Blog - Bir Maddenin Kötüye Kullanıldığını veya Bağımlılık Geliştiğini Nasıl Anlarız

Bir Maddenin Kötüye Kullanıldığını veya Bağımlılık Geliştiğini Nasıl Anlarız?

 

 

Madde kötüye kullanımı ve madde bağımlılığı belirtileri dört ana kategoride incelenir:

 

          -Kontrol Bozukluğu

          -Sosyal Bozukluklar

          -Riskli Kullanım

          -Farmakolojik Sorunlar (çekilme, tolerans)

 

Kontrol Bozukluğu Belirtileri: Maddenin önceden planlanandan daha fazla miktarda ve daha uzun süre kullanılması; madde kullanmayı bırakma veya azaltmayı isteme ama bunu başaramama; maddeyi bulma, kullanma veya maddenin etkilerinden kurtulmak için çok fazla zaman harcama; maddeyi kullanmak için aşırı istek duymayı içerir.

 

Sosyal Bozukluk Belirtileri: Madde kullanımı yüzünden okul, ev veya işteki görevleri yerine getirememe; ilişkilerde sorun yarattığı halde madde kullanımına devam etmek; madde kullanımı yüzünden önemli sosyal, mesleki veya boş zaman aktivitelerinden vazgeçmektir.

 

Riskli Kullanım Belirtileri: Madde kullanımı yüzünden tehlikeler yaşamaya rağmen kullanmaya devam etme ve maddeden ötürü psikolojik ve fiziksel sorunlar ortaya çıkmasına veya var olan sorunların madde yüzünden kötüleşmesine karşın kullanmayı sürdürme yer alır.

 

Farmakolojik Belirtiler: Tolerans, istenen etkiyi elde etmek için maddenin miktarının arttırılması gerektiği; çekilme ise madde almayınca ortaya çıkan ve kişiyi olumsuz etkileyen, madde alınca da geçen belirtiler anlamına gelir.

 

Yukarıda tarif edilen belirtilerden 2 veya 3 tanesinin olması kişide hafif şiddette bir madde kötüye kullanımı olduğunu gösterir. Yani madde kötüye kullanımı demek içi çok da fazla belirtiye gerek yok. 4-5 belirti varsa orta şiddette, 5’ten daha fazla belirti varsa ağır şiddette madde kötüye kullanımı olduğu sonucuna varılır.

 

 

 

Prof. Dr. Özgür Öner
Çocuk ve Ergen Psikiyatristi, Psikoterapist

İlginizi çekebilecek diğer yazılar


Evlat Edinme Nasıl Sonuçlanır? Çocukların Evlat Edinmeyi Anlayış Şekilleri Nelerdir?

Evlat edinmenin olumlu etkileri çocuk ne kadar küçükken evlat edinilirse o kadar artar.
11.04.2021
Otizm Erken Belirtileri Nelerdir? Ortak Dikkat Ne Demektir?

Otizm erken belirtilerinden birçoğu çocuk ve diğer insanlar arasındaki “ortak dikkat” ile ilişkilidir.
01.04.2021
Otizm Görülme Sıklığı ve Otizme Eşlik Eden Durumlar

Otizmin Sıklığı Nedir? Otizm Sıklığı Artıyor mu? Otizme Eşlik Eden Durumlar Nelerdir? Otizmi Olan Bireylerde Hiperaktivite, Davranış Sorunları, Kaygı, Epilepsi, Uyku Sorunları Ne Sıklıkta Görülür? Otizmi Olan Bireylerin Zeka Gelişimi Nasıldır?
02.04.2021
Evlat Edinilen Çocuklarda Daha Fazla mı Sorun Görülür? Evlat Edinmiş Anne-Babaların Özellikleri Nelerdir?

Evlat Edinilmiş Çocuklarda Daha Fazla mı Sorun Görülür? Zekâları Düşük müdür? Evlat Edinmiş Anne Baba Olmaya Geçiş
11.04.2021
Madde Kötüye Kullanımı ve Bağımlılığı Beyni Nasıl Etkiler?

Kolay anlaşılması açısından bağımlılık kendilerini tekrarlayan ve birbirini takip eden üç evreli bir döngü olarak tarif edilebilir: Aşırı tüketim ve toksikasyon, çekilme ve olumsuz duygulanım, aşırı uğraş ve beklenti (veya aşerme).
12.08.2021
Travma Sonrasındaki Psikolojik Belirtiler Nasıl Ortaya Çıkar?

Travma sırasında yaşanan aşırı uyarılma, stres ve öfke, üzüntü, korku gibi olumsuz duygular klasik koşullanma denen yolla çevredeki uyaranlara karşı tepki oluşturur
11.04.2021